...

...
review లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు
review లేబుల్‌తో ఉన్న పోస్ట్‌లను చూపుతోంది. అన్ని పోస్ట్‌లు చూపించు

7, జులై 2015, మంగళవారం

పుస్తక సమీక్ష - 33 గోదావరి పుష్కరాలు - మధురానుభూతులు

[పుస్తకం పేరు : గోదావరి పుష్కరాలు - నా అనుభవాలు, రచన: డాιι సప్పా దుర్గాప్రసాద్, పేజీలు: 36, వెల: రూ30/-, ప్రతులకు: నటరాజ నృత్య నికేతన్, దానవాయిపేట, రాజమండ్రి]
“నృత్య ప్రపూర్ణ” డాιι సప్పా దుర్గాప్రసాద్  గోదావరి పుష్కరాలతో తనకున్న అనుబంధాన్ని వివరించిన చిన్ని పుస్తకం ఇది. 1920 నుండి 1956 వరకు వచ్చిన నాలుగు గోదావరి పుష్కరాల గురించి తెలుసుకున్న విశేషాలను, 1967 నుండి 2003 వరకు వచ్చిన నాలుగు గోదావరి పుష్కరాల గురించి తెలిసిన విశేషాలను కళ్ళకు కట్టినట్టు వివరించారు రచయిత.   చివరి రెండు పుష్కరాలలో, అంటే 1991, 2003 సంవత్సరాలలో వచ్చిన గోదావరి పుష్కరాలలో,  దుర్గా ప్రసాద్‌గారు క్రియాశీలక  పాత్రను నిర్వహించారు. పుష్కరాల సాంస్కృతిక సలహా సంఘ సభ్యుడిగా వ్యవహరించారు. "పుష్కర తీర్థం", "భక్త అన్నమయ్య", "ఓంకార గణపతి" మొదలైన నృత్య రూపకాలకు సంగీత, నృత్య దర్శకత్వం వహించి శిష్యులతో కలిసి ప్రదర్శించారు. "ఆంధ్ర నాట్య" ప్రదర్శనలు ఇచ్చారు. "పుష్కర గౌతమి" అనే నృత్య రూపకాన్ని రచించి దూరదర్శన్ కోసం దర్శకత్వం వహించి నిర్మించారు. ప్రముఖ చలనచిత్ర దర్శకుడు  కె.రాఘవేంద్రరావు దర్శకత్వంలో "గోదావరి పుష్కర స్వాగత గీతా"నికి నృత్య దర్శకత్వం నెరవేర్చి అందులో నృత్యం చేశారు. వీరి ఈ కార్యక్రమాలన్నీ పుష్కరాల సమయంలో ప్రజామోదాన్ని పొంది విజయవంతమయ్యాయి.  ఈ పుష్కరాల సందర్భంగా వీరికి ప్రభుత్వం నుంచి సన్మాన సత్కారాలు జరిగాయి. ఈ పుష్కరాల వలన శ్రీయుతులు పంతం పద్మనాభం, ఎ.సి.వై.రెడ్డి, రావుల సూర్యనారాయణ మూర్తి, మాడుగుల నాగఫణి శర్మ, రాజీవ్ శర్మ, గోరంట్ల బుచ్చయ్య చౌదరి, కె.రాఘవేంద్రరావు, సునీల్ వర్మ,జవహర్ రెడ్డి మొదలైన ప్రముఖ వ్యక్తులతో వీరికి పరిచయాలు ఏర్పడ్డాయి. ఈ పుష్కరాలు సప్పా దుర్గాప్రసాద్‌గారి నాట్య కీర్తిని ప్రపంచ వ్యాప్తం చేయడానికి దోహదపడ్డాయి. పవిత్రమైన గోదావరీ పుష్కరాల నిర్వహణ అనే చారిత్రక ఘట్టాలలో భాగం వహించడం సప్పా దుర్గా ప్రసాద్ గారి పూర్వజన్మ సుకృతం. ఈ మధురమైన విశేషాలను దుర్గాప్రసాద్‌గారు ఈ చిన్ని పుస్తకంలో నమోదు చేశారు.  
  అంతే కాకుండా   పుష్కరుడంటే ఎవరు? అతని జన్మ వృత్తాంతం ఏమిటి? ఏయే రాశులలో ఏయే నదులకు పుష్కరాలు వస్తాయి? మొదలైన ప్రశ్నలకు ఈ పుస్తకంలో సవివరమైన సమాధానాలు లభిస్తాయి.  ఈ పుస్తకంలో పొందుపరచిన చిత్రపటాలు పాఠకులను అలరిస్తూ ఈ పుస్తకానికి వన్నె తెచ్చాయి.   ఈ ఏడాది జరుగనున్న గోదావరీ పుష్కరాలు కూడా వీరికి విశేషమైన అనుభవాలను,  సశేషమైన తియ్యటి అనుభూతులను మిగులుస్తుందని ఆశిద్దాం.


(సాహితీకిరణం మాసపత్రిక జూలై 2015 సంచికలో ప్రచురితం)

24, ఏప్రిల్ 2015, శుక్రవారం

పుస్తక సమీక్ష - 32 నాగావళి నుంచి మంజీర వరకు


[పుస్తకం పేరు: నాగావళి నుంచి మంజీర వరకు, రచన:రావి కొండలరావు, వెల: రూ.150/-, పేజీలు:184, ప్రతులకు: ఆర్కే బుక్స్,502, సన్నీ రెసిడెన్సీ, 166, మోతీనగర్, హైదరాబాదు - 18 మరియు అన్ని ముఖ్యమైన పుస్తకశాలలు]  

ప్రముఖ నటుడు, జర్నలిస్టు, హాస్య రచయిత, నాటక రంగ ప్రముఖుడు అయిన రావికొండలరావు గారి జ్ఞాపకాల దొంతర ఈ పుస్తకం.  తనకు పరిచయం ఉన్న ప్రతి ఒక్క ప్రముఖుణ్ణి, సామాన్యులను, అసామాన్యులను ఈ పుస్తకంలో స్మరణకు తెచ్చుకున్నారు రావి కొండల్రాయుడు ఉరఫ్ రావి కొండల్రావు. ఈ మధ్య కాలంలో వెలువడిన పుస్తకాలలో ఇది ఒక మంచి పుస్తకం అని చెప్పవచ్చు. రచయిత గారి జీవిత విశేషాల సంగతి ఎలా ఉన్నా తెలుగు సినిమా చరిత్రలో స్వర్ణయుగం అని చెప్పుకునే కాలం నాటి చలనచిత్ర విశేషాలు ఈ పుస్తకంలో రికార్డు కావడం విశేషం. బాపురమణ 'కు' ('లకు' కాదు) అంకితమివ్వబడిన ఈ పుస్తకం చక్కని గెటప్‌తో పాఠకులకు అందుబాటు ధరలో వెలువడటం అభినందనీయం.  పుస్తకం కొనడానికి వెచ్చించిన డబ్బు గిట్టుబాటు అయ్యిందన్న తృప్తిని మిగిలిస్తుంది.

నాగావళి శ్రీకాకుళం తీరంలో ప్రవహించే నది. మంజీర హైదరాబాదు సమీపంలో ఉన్న నది. శ్రీకాకుళం నుంచి హైదరాబాదు దాకా సాగిన జీవిత ప్రస్థానాన్ని రచయిత ఈ పుస్తకంలో వివరించారు. తిరుమల రామచంద్రగారి హంపీ నుంచి హరప్పా దాక ఈ పుస్తకానికి స్ఫూర్తిని కలిగించి ఉండొచ్చు.  ఆర్.కె.రావు, చక్రపాణి, తిమ్మరాజు శివరావు, సి.హెచ్.నారాయణరావు, గండికోట జోగినాథం, సి.ఎస్.ఆర్.ఆంజనేయులు, నల్లరామ్మూర్తి, గోవిందరాజు సుబ్బారావు, న్యాయపతి రాఘవరావు, బాపు, ముళ్లపూడి వెంకటరమణ, వడ్డాది పాపయ్య, సఖ్ఖరి కృష్ణారావు , గరిమెళ్లరామ్మూర్తి, ప్రయాగ నరసింహశాస్త్రి, బాలాంత్రపు రజనీకాంతరావు, భానుమతి, కొడవటిగంటి కుటుంబరావు, ఎం.ఎస్.రామారావు, జి.వరలక్ష్మి, మద్దాలి శర్మ, పూడిపెద్ది లక్ష్మణమూర్తి(పూలమూర్తి), సదాశివరావు, రేలంగి వెంకట్రామయ్య, సదాశివరావు, చదలవాడ కుటుంబరావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, ఎన్.టి.రామారావు, ఘంటసాల, సుందరశివరావు, సుంకర ప్రభాకరరావు, రావి ధర్మారావు, బి.ఎన్.రెడ్డి,సి.పుల్లయ్య, వల్లభజోశ్యుల శ్రీరామమూర్తి, మల్లాది వెంకటకృష్ణశర్మ, శ్యామలరావు, కమలాకర కామేశ్వరరావు, డాక్టర్ రాజారావు, మాస్టర్ మల్లేశ్వరరావు, ముద్దుకృష్ణ, కాశీనాథ్ తాతా, నార్ల వేంకటేశ్వరరావు, ఎన్.జగన్నాథ్, కళ్యాణసుందరీ జగన్నాథ్, మాధవపెద్ది సత్యం, హరనాథ్, ఆత్రేయ, బండారు చిట్టిబాబు, పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు, ద్వారం వేంకటస్వామి నాయుడు, ఆదిభట్ల నారాయణదాసు, కళావర్ రింగ్, ఉప్పులూరి కాళిదాసు, శ్రీశ్రీ, నిర్మలమ్మ, జె.వి.సోమయాజులు, జె.వి.రమణమూర్తి, కె.వి.రావు, బి.సరోజాదేవి, డి.వి.నరసరాజు, పింగళి నాగేంద్రరావు, మద్దిపట్ల సూరి, మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి,దైతా గోపాలం,ఆరుద్ర,అంజలీదేవి,చౌదరి, వీర్రాజు, చిత్తూరు నాగయ్య మొదలైన వారి (పైన పేర్కొన్న జాబితాకు రెట్టింపు మంది) గురించి అంతో ఇంతో తెలుసుకోవాలంటే ఈ పుస్తకం చదవాలి. రావి కొండలరావు హాస్య రచయిత కాబట్టి పుస్తకం నిండా బోలెడన్ని చమత్కారాలు, హాస్యాలు, ఒకటి ఒకటిన్నర కుళ్ళు జోకులు కనిపిస్తాయి. ఈ పుస్తకంలో చాలా విలువైన ఫోటోలు, సినిమా స్టిల్స్, నాటకాల స్టిల్స్ రంగుల్లోనూ తెలుపు నలుపుల్లోనూ దర్శనమిచ్చి పాఠకులను రంజింపజేస్తాయి. 

ఈ పుస్తకంలో కొన్ని ఆరోపణలు చేస్తారు రావి కొండలరావు. అయితే అవి ఆరోపణలని అనిపించకుండా చాలా లౌక్యంగా వ్రాశారు.

అవి:

1.ఎ.నాగేశ్వరరావు తనకు ఆటోగ్రాఫు ఇవ్వలేదు. (పేజీ 30)

2.అతను యెవరు? సినిమాకి మాటల రచయితగా ఇతని పేరు వేయలేదు. కారణం అన్నయ్య ఆర్.కె.రావు(?)

3.ఉప్పులూరి కాళిదాసు ఆనందవాణి పత్రికలో పనిచేయించుకుని డబ్బులు ఎగ్గొట్టారు.  

4.వి.ఎ.కె.రంగారావు తనకు కావలసిన రికార్డును ఇవ్వడానికి ఏడాదిన్నర తిప్పుకున్నారు. అలాగే వడ్డాది పాపయ్య తన పత్రిక ముఖచిత్రం వేయడానికి కొంతకాలం చుట్టూ తిప్పించుకున్నారు.

5.తెలుగు స్వతంత్రలో సబ్ ఎడిటర్‌గా పనిచేసిన కె.రామలక్ష్మి తన కథలు రెండింటిని రిజెక్ట్ చేశారు.

పైన పేర్కొన్నవన్నీ నిజమే కావచ్చు కాని వాటిని పాఠకులతో పంచుకుంటే ఏం ఉపయోగం?

ఉత్తమ పుస్తకం కాకపోయినా ఈ మధ్య కాలంలో వెలువడిన మంచిపుస్తకంగా దీనిని పరిగణించవచ్చు.
  

19, సెప్టెంబర్ 2014, శుక్రవారం

పుస్తక సమీక్ష 31 - భారతదేశంలో స్త్రీ!

[పుస్తకం పేరు: భారతదేశంలో స్త్రీ (ఆదిమకాలం నుండి ఆధునిక కాలం వరకు) పేజీలు:112, వెల రూ.100/-, రచయిత: యస్.డి.వి.అజీజ్,  ప్రతులకు: 8106367175]

ఈ వ్యాసంలో అజీజ్ స్త్రీ గురించి ప్రాథమిక అవగాహన కలిగించడానికి (పాఠకులకు) వ్రాసినట్టు పేర్కొన్నాడు. అయితే భారత దేశపు స్త్రీ గురించి రచయిత తనకు తాను ఒక అవగాహన కలిగించు కోవడానికి వ్రాసినట్టుంది ఈ పుస్తకం. కొన్ని కొన్ని విషయాలు మనకు తెలిసినా వాటి గురించి బహిరంగంగా చర్చించడానికి విముఖత చూపుతాము. కారణం మనం వాటిపై కొన్ని నిశ్చితాభిప్రాయలతో ఉండి ఉంటాము. వాటిని మార్చుకోవడానికి సిద్ధపడము. పైకి మాత్రం సభ్యత సంస్కారం అనే నెపం వేస్తాము. ఈ సుదీర్ఘ వ్యాసంలో అజీజ్ ఆదిమానవుల కాలం నుండి నేటి వరకు స్త్రీల పరిణామ క్రమాన్ని సామాజిక కోణంలో  వివరిస్తూ వచ్చాడు.   సామాజిక అవసరాలను బట్టి పుట్టుకొచ్చిన ఆచారాలు సంప్రదాయాలుగా మారిన వైనం  వివరించాడు. బహుభర్తృత్వం, సతీసహగమనం, బహుభార్యత్వం,వితంతు పునర్వివాహ నిషేధం,  బాల్యవివాహాలు, కన్యాశుల్కం, వరకట్నం, దేవదాసి/ జోగిని/ బసివి వ్యవస్థ, కన్యాదానం, పరదా పద్ధతి, పాతివ్రత్యం, నోములు, వ్రతాలు మొదలైన ఆచారాల వెనుకనున్న కారణాలను చర్చించాడు. స్త్రీల పట్ల వివక్షత, స్త్రీ పురుషుల మధ్య ఘర్షణ-కారణాలు, స్త్రీలపై అత్యాచారాలు, స్త్రీల ఆత్మహత్యలు, భ్రూణహత్యలు, ఉద్యోగం చేసే స్త్రీల సమస్యలు, ఇబ్బందులు, వ్యభిచారం, స్త్రీల పట్ల వ్యాపార దృక్పథం, భోగవస్తువుగా స్త్రీలను చూడటం ఇలా అన్ని విషయాలకు మూలాలను వెదికాడు.  స్త్రీల సామాజిక హోదాలో వచ్చిన మార్పులను ఎత్తి చూపాడు.  లైంగిక స్వేచ్ఛ, కుటుంబ విచ్ఛిత్తి, పెళ్లి లేకుండా సహజీవనం గడపడం, స్త్రీవాదం మొదలైన విషయాలను కూడా ప్రస్తావించాడు. వివిధ రంగాలలో, వృత్తులలో, కళలలో భారత స్త్రీలు సాధించిన ప్రగతిని సోదాహరణగా పేర్కొన్నాడు. వ్యాసాన్ని ముగిస్తూ ఇలా పేర్కొంటాడు. "పురుషుడు ఎంతగా ఎదిగినా స్త్రీ పాదాలముందు దోగాడే పసిపిల్లవాడే! ఆమె సహకారం లేనిదే పురోగతి సాధించలేడు." ఈ వ్యాసం వ్రాయడానికి ఉపయోగ పడిన పుస్తకాల జాబితా పరిశీలిస్తే అవి ఎక్కువభాగం హేతువాదుల, నాస్తికుల రచనలుగా గోచరిస్తాయి. వారి ప్రభావం ఈ పుస్తకంపై స్పష్టంగానే కనిపిస్తూ ఉంది. రచయిత కొన్ని చోట్ల వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలు కొందరిని హర్ట్ చేసేవిగా ఉన్నాయి, ముఖ్యంగా శంకరాచార్యుల పై చేసిన ఆరోపణ.ఓ మతాన్ని కాని, కులాన్ని కానీ, వర్గాన్ని కానీ కించపరచే ప్రయత్నం చేయలేదు అని డిస్క్లయిమర్ ఇచ్చాడు కానీ ఈ పుస్తకం నిండా బ్రాహ్మణ వ్యతిరేకత కనిపిస్తూనే ఉంది. ఆ పాపం రచయితది కాదు అతడు రెఫెర్ చేసిన పుస్తకాలవి.   

9, జులై 2014, బుధవారం

పుస్తక సమీక్ష -30 అక్షరాభిషేకం!


డా.రాధేయగారి అభినందన సంచిక 'అవిశ్రాంతమూర్తికి అక్షరాభిషేకం' పై నేను వ్రాసిన సమీక్ష సాహితీకిరణం తాజాసంచికలో ప్రచురింపబడింది. ఐతే స్థలాభావం వల్లనేమో సమీక్ష పూర్తిగా కాకుండా కుదించి వేశారు. ఇక్కడ పూర్తి పాఠం చదవవచ్చు.

అవిశ్రాంతకవితామూర్తికి అక్షరాభిషేకం
అనంతపురంలోని స్పందన అనంతకవుల వేదిక 2013 మే 19వ తేదీన సుప్రసిద్ధ కవి, విమర్శకులు డా.రాధేయగారికి 'జీవన సాఫల్య పురస్కారం' అందజేసింది. ఆ సందర్భంగా అనంతకవుల మదిలో రూపుదిద్దుకున్న ఆలోచన ఫలితమే ఈ అభినందన సంచిక. జెన్నె ఆనందకుమార్, వి.చంద్రశేఖరశాస్త్రి(చం), ఉద్దండం చంద్రశేఖర్, మధురశ్రీ, ఆకుల రఘురామయ్య, ఎ.ఎ.నాగేంద్ర ప్రభృతుల కృషితో డా.రాధేయగారి మూడున్నర దశాబ్దాల సాహితీప్రస్థానమూ, ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ పురస్కార రజతోత్సవమూ, 31 సంవత్సరాల అధ్యాపక పదవీ విరమణ సందర్భమూ కలుపుకుని ఈ అభినందన సంచిక వెలుగు చూసింది..
ఈ ప్రత్యేక సంచికలో కీర్తిశేషులు జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి, శ్రీయుతులు బన్న అయిలయ్య, కొలకలూరి ఇనాక్, బి.హనుమారెడ్డి, కె.శివారెడ్డి, అద్దేపల్లి రామమోహనరావు, ఎన్.గోపి, రావి రంగారావు, మసన చెన్నప్ప, ఎస్జీడీ చంద్రశేఖర్, రాచపాళెం చంద్రశేఖరరెడ్డి, కొండేపూడి నిర్మల, కత్తి పద్మారావు, తేళ్ళ సత్యవతి, మునుగోటి సుందరరామశర్మ, సడ్లపల్లె చిదంబరరెడ్డి, సంకేపల్లి నాగేంద్ర శర్మ, సబ్బని లక్ష్మినారాయణ, వి.పి.చందన్‌రావు, కొండపల్లి నీహారిణి, పాతూరి అన్నపూర్ణ, కె.జి.వేణు, నందవరం కేశవరెడ్డి, అశ్రుజల కవి కె.వి.రమణారెడ్డి, సి.హెచ్.ఆంజనేయులు, అంగలూరి అంజలీదేవి, బండి సత్యనారాయణ, కర్రా కార్తికేయశర్మ, మందరపు హైమవతి, కొండ్రెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డి, సంగవేని రవీంద్ర, ఎన్వీ రఘువీరప్రతాప్, వనపట్ల సుబ్బయ్య, మౌనశ్రీ మల్లిక్ మొదలైన ఎందరో ప్రముఖులు రాష్ట్రం నలుమూలల నుండే కాక ముంబై మొదలైన సుదూర ప్రాంతాల నుండి తమ అభినందన సందేశాలను అందజేయడంతోపాటు రాధేయగారితో వ్యక్తిగతంగానూ, సాహిత్యపరంగానూ తమకున్న అనుబంధాన్ని పంచుకున్నారు. శిష్యత్రయం పెళ్ళూరు సునీల్, సుంకర గోపాల్, దోర్నాదుల సిద్దార్థ గురువుగారితో తమకున్న అనుబంధాన్ని, వారి పేరు మీద నెలకొల్పిన కవితాపురస్కారం నేపథ్యాన్ని వివరించారు. 


గొల్లాపిన్ని శేషాచలం, మధురశ్రీ, ఆకుల రఘురామయ్య, పాళెం వెంకటకొండారెడ్డి, కెరె జగదీష్, దాట్ల దేవదానం రాజు, కె.వి.రామానాయుడు, సిరికి స్వామినాయుడు, మల్లెమాల వేణుగోపాలరెడ్డి, జూటూరి షరీఫ్, కిలపర్తి దాలినాయుడు, మోపూరు పెంచల నరసింహం, వి.సూర్యారావు, బీరం సుందరరావు, బొగ్గరపు రాధాకృష్ణమూర్తి, చం, మిద్దె మురళీకృష్ణ, ముకుందాపురం పెద్దన్న, జెన్నె అభిషేక్ తదితరులు వచన కవితల్లో రాధేయగారిపై తమ అభిమానాన్ని చాటుకున్నారు.  అమళ్ళదిన్నె వేంకటరమణ ప్రసాద్, కోడీహళ్లి మురళీమోహన్, ఒంటెద్దు రామలింగారెడ్డి, ఎం.సింహాద్రి మొదలైనవారు పద్యప్రసూనాలను సమర్పించినారు.
డా.రాధేయగారి కవితా సంపుటులపై మానేపల్లి సత్యనారాయణ, జినేంద్ర, కుందుర్తి ఆంజనేయులు, అద్దేపల్లి రామమోహనరావు, టి.గౌరీశంకర్, టి.ఎల్.కాంతారావు, గూడ శ్రీరాములు, వైశాఖి, ఆవంత్స సోమసుందర్, విహారి, కల్పనారెంటాల, దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య, నందిని సిధారెడ్డి, రాచపాళెం చంద్రశేఖరరెడ్డి, విరియాల లక్ష్మీపతి, పత్తిపాక మోహన్, కె.శివారెడ్డి ప్రభృతుల వ్యాసాలు ఈ అభినందన సంచికలో చొటుచేసుకున్నాయి. డా.రాధేయగారి విమర్శనా గ్రంథాలయిన కవిత్వం ఓ సామాజిక స్వప్నం/సంస్కారం/సత్యంలపై  ద్వా.నా.శాస్త్రి, మాకినీడి సూర్యభాస్కర్, కొప్పర్తి వెంకటరమణమూర్తి, కె.బయ్యపురెడ్డి, దేవరాజు మహారాజు, పి.రమేష్ నారాయణ గార్ల అమూల్యాభిప్రాయాలు దీనిలో ఉన్నాయి.  ఆధునిక కవిత్వానికి ప్రతిష్ఠాత్మక పురస్కారం ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ అవార్డు ప్రారంభమైన 1988 నుండి 2012 దాకా అవార్డుసభల వివరాలు  ఫోటోలతో సహా వివరంగా ఇచ్చారు. ఈ జాబితాను పరిశీలిస్తే ఈ అవార్డు విశిష్టత, ప్రామాణికత సులభంగా తెలిసిపోతుంది.  ఇంకా ఈ అభినందన సంచికలో డా.రాధేయగారి జీవన రేఖలు,  డా.రాధేయగారి అంతరంగాన్ని ఆవిష్కరింపజేసే చిల్లర భవానీదేవిగారి ఇంటర్వ్యూ, వారి జీవితం కవిత్వం గురించిన ఎ.ఎ.నాగేంద్రగారి వ్యాసం కూడా ఉన్నాయి.
కడపజిల్లా ముద్దనూరు మండలం యామవరం గ్రామంలో ఓ సామాన్య చేనేత కుటుంబంలో జన్మించిన వి.ఎన్.సుబ్బన్న 1982లో హిందీ ఉపాధ్యాయునిగా ఉద్యోగజీవితం ప్రారంభించారు. పదవీ విరమణ కావించే సమయానికి డిగ్రీ కళాశాలలో ఆంధ్రోపన్యాసకులుగా ఎదిగారు. ఉన్నత చదువులు చదుకోవాలనే బలమైన కాంక్షతో ఎం.ఏ.ప్రైవేటుగా చదివి 2008లో శ్రీ వేంకటేశ్వర విశ్వవిద్యాలయం నుండి "ఆధునికాంధ్ర కవిత్వానికి సీమ కవుల దోహదం" అనే అంశం మీద పరిశోధనచేసి డాక్టరేటు పట్టా పుచ్చుకున్నారు. ఒకవైపు ఉద్యోగ బాధ్యతలు, కుటుంబ బాధ్యతలు నిర్వర్తిసూనే వీరు కవిత్వం వైపు తమ దృష్టిని సారించారు. చిన్నతనంలో చదివిన సాహిత్యం ప్రభావంతో శ్రీశ్రీ ప్రేరణతో కవితలల్లడం ప్రారంభించారు. వీరి తొలికవిత 'ఇదా నవభారతం?' 1972లో ప్రచురింపబడింది. ఆ తర్వాత రాధేయ అనే కలంపేరుతో అంచలంచెలుగా వీరు కవిగా ఎదిగి 'మరోప్రపంచం కోసం(1978)', 'దివ్యదృష్టి(1981)', 'జ్వలనమ్(1983)', 'తుఫాను ముందటి ప్రశాంతి(1986)', 'ఈ కన్నీటికి తడిలేదు(1991)', 'క్షతగాత్రం(2003)', 'మగ్గం బతుకు(2006)', 'అవిశ్రాంతం(2009)' అనే ఎనిమిది కవితాసంపుటులను వెలువరించారు.  ఈ పుస్తకాలు వీరికి ఎన్నో అవార్డులూ, రివార్డులూ సంపాదించిపెట్టి వీరిని జాతీయకవిగా ఎదగడానికి దోహదం చేశాయి.
వీరి కథలు సుమారు పాతికదాకా ప్రచురింపబడ్డాయి. 1988లో తమ యింటిపేరు మీద ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ అవార్డు నెలకొల్పి ప్రతియేటా ఒక ఆధునిక ఉత్తమ కవితా సంకలనాన్ని ఎంపికచేయించి ఆ కవిని సత్కరించే కార్యక్రమాన్ని నిరాటంకంగా నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ అవార్డు తెలుగు సాహిత్యజగత్తులోని అత్యుత్తమ పురస్కారాలలో ఒకటిగా పేరుగడించడానికి వీరి నిబద్ధతే ముఖ్యమైన కారణం. ఈ అవార్డు ఎంపికలో ప్రాంతీయాభిమానం, పక్షపాత ధోరణులకు తావివ్వరు. అవార్డు ఎంపికలో వీరి ప్రమేయం ఉండదు. న్యాయనిర్ణేతల నిర్ణయానికే కట్టుబడి ఈ అవార్డు ప్రదానం చేయడం వల్ల ఇదొక ప్రతిష్ఠాత్మక అవార్డుగా గుర్తింపు పొందింది. ఈ అవార్డును అందుకున్నవారిలో సౌభాగ్య, శిఖామణి, సుధామ, అఫ్సర్, పాపినేని శివశంకర్, ఆశారాజు, కందుకూరి శ్రీరాములు, దర్భశయనం శ్రీనివాసాచార్య, చిల్లర భవానీదేవి, నాళేశ్వరం శంకరం, విజయచంద్ర, జూపల్లి ప్రేమ్‌చంద్, అన్వర్, దాసరాజు రామారావు, పి.విద్యాసాగర్, కొప్పర్తి, మందరపు హైమవతి, ప్రభు, గంటేడ గౌరునాయుడు, తైదల అంజయ్య, పెన్నా శివరామకృష్ణ, యాకూబ్, కోడూరి విజయకుమార్, సిరికి స్వామినాయుడు, కొండేపూడి నిర్మల, శైలజామిత్ర ఉన్నారు.
అవార్డు పరిశీలనకు వచ్చిన అనేక కవితా సంపుటాలతోబాటు రాష్ట్రం నలుమూలల నుండి ఎందరో కవిమిత్రులు పంపిన కవిత్వపుస్తకాలనూ, వివిధ పత్రికలలో ప్రచురింపబడే కవిత్వాన్నీ ఎంతో మమేకంతో చదివే రాధేయ ఆ కవితలలోని వస్తువుని పరిశీలించడం మొదలుపెట్టారు. అక్షరం, పుస్తకం, కుర్చీ, రోడ్డు, పేపర్ బాయ్, నులకమంచం, పోస్ట్‌మేన్, గోదావరి, నయాగర ఇలా  విభిన్న వస్తువులను తీసుకుని వివిధ కవులు వాటిని ఏవిధంగా తమ కవిత్వంలో వ్యక్తం చేశారనే అంశాన్ని విశ్లేషిస్తూ వందల కొద్దీ వ్యాసాలను వ్రాసి వివిధ పత్రికలలో ప్రచురించారు. మంచి కవితా వాక్యాలు కనిపిస్తే చాలు అవి వ్రాసింది మహాకవి అయినా కొత్తగా వ్రాస్తున్న కవి అయినా వాటిని ఈ వ్యాసాలలో కోట్ చేయడం రాధేయగారి నైజం. ఇలా యువకవులెందరినో గొప్ప కవుల సరసన నిలబెట్టి వారికి చైతన్యాన్ని, ఉత్తేజాన్ని కలిగిస్తారు రాధేయ. ఈ వ్యాసపరంపర రాధేయగారిని ఒక గొప్ప విమర్శకునిగా నిలబెట్టింది. ఈ వస్తు వైవిధ్య విశ్లేషణా వ్యాసాలలో కొన్నింటిని ఇప్పటివరకు కవిత్వం ఓ సామాజిక స్వప్నం, కవిత్వం ఓ సామాజిక సంస్కారం, కవిత్వం ఓ సామాజిక సత్యం అనే పేర్లతో మూడు సంపుటాలుగా వెలువరించారు. ఈ పుస్తకాలు అనేక పురస్కారాలను వీరికి సంపాదించి పెట్టింది.  యువస్వరాలు అనే కవితా సంకలనం, రా.రా.పై ఎక్స్‌రే ప్రత్యేక సంచికలకు సంపాదకత్వం నిర్వహించారు. రాజ్‌కోట్‌లో జరిగిన సర్వభాషా కవిసమ్మేళనం, రెండవ ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలు,  నాల్గవ ప్రపంచ తెలుగు మహాసభలలో పాల్గొని తమ కవితాగళాన్ని వినిపించారు. వీరి కవిత్వమూ, కథలూ ఇంగ్లీషు, హిందీ, కన్నడ తదితర భాషల్లో తర్జుమా కాబడింది. 
డా.రాధేయగారి సమగ్ర సాహిత్య స్వరూపాన్ని ఆవిష్కరిస్తున్న ఈ అభినందన సంచిక యువకవులకు, సాహిత్యాభిమానులకు స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉంది. ఈ అభినందన సంచిక తీసుకువచ్చిన అనంత కవిబృందానికి అభినందనలు!

[పుస్తకం పేరు: అవిశ్రాంత కవితామూర్తికి అక్షరాభిషేకం, ప్రచురణ:శ్రీమతి జెన్నె(ఎం) మాణిక్యమ్మ పబ్లికేషన్స్, అనంతపురం, పుటలు:178, వెల:రూ250/- ప్రతులకు: డా.రాధేయ, కవితానిలయం, 13-1-606-1, షిర్డీసాయినగర్,రెవెన్యూకాలనీ, అనంతపురం 515001]   

5, జూన్ 2014, గురువారం

పుస్తక సమీక్ష -29 రాయలసీమ భారతి - శ్రీ సాధన పత్రిక

సగటున 150 పేజీలతో వెలువడిన ఒక సాహిత్య మాసపత్రికతో పన్నెండు పుటల ఒక రాజకీయ వారపత్రికను సరిపోల్చడం చాలామందికి అసంబద్ధంగా తోచవచ్చు.  కానీ శ్రీసాధనపత్రిక తన ప్రాంతంలో కలిగించిన రాజకీయ చైతన్యంతోపాటు ఆకాలంలో ఆ పత్రిక చేసిన సాహితీ కృషి మాత్రం  ముమ్మాటికీ  భారతితో పోల్చదగినదే.  1926లో పప్పూరు రామాచార్యుల సంపాదకత్వంలో ప్రారంభమైన ఈ పత్రిక వావిలాల గోపాలకృష్ణయ్య, సర్దేశాయి తిరుమలరావు, ఆచార్య ఎన్.జి.రంగా, తిరుమల రామచంద్ర, ఐదుకల్లు సదాశివన్ వంటి ఎందరో ప్రముఖుల మన్ననకు పాత్రమైంది.  రాయలసీమలో అనేక ఆధునిక సాహిత్య ప్రక్రియల వికాసానికి పట్టుకొమ్మగా నిలిచిన శ్రీసాధన పత్రిక సంచికలను ప్రెస్ అకాడెమీకానీ, విశ్వవిద్యాలయాలు కానీ, రాజ్యాభిలేఖా గారము కానీ భద్రపరచలేక పోయి ఈ తరం సాహిత్యాభిమానులకు, పరిశోధకులకు తీవ్రమైన అన్యాయం చేశాయి. యువ పరిశోధకుడు డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి ఈ పత్రిక పాతసంచికలను అనంతపురం లలితకళాపరిషత్‌లో వున్న గ్రంథాలయంలో గుర్తించి శిథిలావస్థలో ఉన్న వాటిని ఎంతో శ్రమకోర్చి ఎత్తి వ్రాసుకుని ఈ పత్రికను మళ్ళీ వెలుగులోనికి తెచ్చాడు.

శ్రీసాధన పత్రికలో ప్రచురింపబడిన కవిత్వం, కథలు, స్కెచ్‌లు, నాటికా సాహిత్యం, లేఖాసాహిత్యం, యాత్రా చరిత్రలు, పుస్తక విమర్శలు, పుస్తక పరిచయాలు, సాహిత్య విమర్శావ్యాసాలు, చారిత్రక వ్యాసాలు మొదలైన వాటినన్నీ వివరిస్తూ విశ్లేషిస్తూ డా.అప్పిరెడ్డి వ్రాసిన వ్యాసాల సంకలనం ఈ 'సీమసాహితీ స్వరం శ్రీసాధన పత్రిక'.  జాతీయోద్యమం, సంఘసంస్కరణ, ప్రజల జీవన స్థితిగతులు, కరువులు, క్షామనివారణ, సాగునీటి సమస్యలు, సహకారోద్యమం,స్వదేశీ వస్త్ర ఉద్యమం, స్త్రీవిద్య, వితంతు సమస్యలు, సామ్యవాద సిద్ధాంతము, మానవీయ సంబంధాలు, ఓట్ల రాజకీయాలు, వైజ్ఞానిక, ఆధ్యాత్మిక, ధార్మిక అంశాలు మొదలైన ఎన్నో విషయాలపై ఈ పత్రికలో వెలువడిన సాహిత్యాన్ని ఈ పుస్తకం వివరిస్తుంది.  ఇంకా ఈ పత్రికలో వచ్చిన ప్రకటనలు, వార్తల ఆధారంగా ఆ సమయంలో వెలువడిన పుస్తకాలు, నాటక ప్రదర్శనలు, సాహిత్య సంస్థల కార్యకలాపాలు, సమకాలీన పత్రికల వివరాలు విపులంగా తెలిపాడు రచయిత.  సుగాత్రీ శాలీనుల లేఖాసంవాదము, భవానీ లేఖలు, కోమలి లేఖలు, ఆదోని పురాణ సంఘం ఉపన్యాసాలు వంటి చాలా ఆసక్తిని కలిగించే అంశాలు ఈ పత్రికలో చోటుచేసుకున్నాయి.

శ్రీసాధన పత్రిక సంపాదకులు, దాని పాఠకులు ఎంతటి నిష్పాక్షికమైన, నిర్భయమైన, ఘాటైన విమర్శలు చేసేవారో ఈ క్రింది ఉదాహరణలు చూస్తే తెలుస్తుంది.
1.కనపర్తి వరలక్ష్మమ్మ  దత్తమండలాలలో తను పరిశీలించిన అంశాలను వివరిస్తూ గృహలక్ష్మిలో వ్రాసిన వ్యాసానికి ఈ పత్రిక ఇలా స్పందించింది. 'ఈ వాక్యాలలో స్త్రీల అభివృద్ధికి పనికొచ్చు ముక్క యొక్కటిలేదు. దత్తమండలంవారి దారిద్ర్యము నెత్తి పొడుచుటయు వారి భాష తెలుగు కాదనుటయు నిందలి యుద్దేశ్యము. ఆంధ్రవిశ్వవిద్యాలయ కార్యస్థాన ప్రచారమావిధముగా కూడా సాగుచున్నది. వ్యాసకర్తిణి శ్రీమతి వరలక్ష్మమ్మగారు దత్తమండలములో నేభాగమునో మంచమునకు నోచని హీనజాతివారి సంబంధమునెరింగియుండవలయును.'
2. అనంతపురంలో ప్రదర్శింపబడిన రంగూన్‌రౌడీ అనే నాటకంపై ఒక పాఠకుని విమర్శ. 'రంగూన్ రౌడి పాత్రధారి శ్రీ వేమూరి గగ్గయ్య తానొక గొప్ప యాక్టరునని, సినిమా నటుడనని తానేమి చేసిననూ చెల్లునను భావం ప్రతి వాక్కునందును, చర్యయందును స్ఫురించుచుండెను. వారి అభినయము కళకు, రసమునకు దూరమై కేవలము మెకానికల్‌గా నుండెనన్న అతిశయోక్తి కాదు. అన్నపూర్ణ పాత్ర పోషించిన శ్రీమతి  పసుపులేటి కన్నాంబ ఏడ్పంతయూ పాటలోనే ఏడ్చిరి. సినిమాలలో పాడుటకు యవకాశములు తక్కువగుటచే ఆలోపమును ఈ మూలముగా భర్తీ పెట్టుకొనతలచి నట్లుండెను. పాటపాడు నపుడు కన్నాంబగా, మాట మాట్లాడినపుడు అన్నపూర్ణగా ఆ పాత్ర తుదివరకు పోషించినది. ప్రభావతి పాత్ర ధరించిన శ్రీమతి ఋష్యేంద్రమణి గాత్రము మాత్రమే మిగిలినది. పాత్ర ప్రదర్శన, భావప్రకటన పూర్తిగా నశించింది. అద్దెకు తెచ్చుకున్న మసిగుడ్డలు, పరదాలు ఇట్టి పరికరములు పాత్రలతో శ్రీరాజరాజేశ్వరీ నాట్యమండలివారు క్షామ నిలయమైన మా రాయలసీమను దోచుకొనుచున్నారు. కానీ సహజ సంగీతాభిమానులైన ఈ రాయలసీమవాసులు వారిని పోషించుచున్నారు. మరియు గొప్ప సినిమా యాక్టర్లని పామరజనులు ముగ్ధులై తమ కష్టార్జితమును వీరిపాలు చేసి పశ్చాత్తాప పడుతున్నారు.'   

ఈ పత్రికలో బేవినహళ్ళి కరణం కృష్ణారావు, కిరికెర రెడ్డి భీమరావు, విద్వాన్ విశ్వం, తలమర్ల కళానిధి, బత్తలపల్లి నరసింగరావు, శొంఠి శ్రీనివాసమూర్తి, చిలుకూరు నారాయణరావు, పుట్టపర్తి శ్రీనివాసాచార్యులు, కల్లూరు అహోబలరావు, కుంటిమద్ది శేషశర్మ, పి.ఎస్.ఆచార్య, కందాళ శేషాచార్యులు, హెచ్.నంజుండరావు, టి.శివశంకరపిళ్ళె, రాళ్లపల్లి గోపాలకృష్ణ శర్మ, కలచవీడు శ్రీనివాసాచార్యులు, జనమంచి సుబ్రహ్మణ్య శర్మ, జనమంచి శేషాద్రిశర్మ, బళ్ళారి రాఘవాచార్యులు, ఎస్.రాజన్న కవి, రాళ్లపల్లి అనంతకృష్ణశర్మ, గాడిచర్ల హరిసర్వోత్తమరావు మొదలైన ఎందరో సీమరచయితల రచనలు వెలుగుచూశాయి. 

ఈ పత్రిక పప్పూరు రామాచార్యులు మరణించే(1972)వరకూ వెలువడినదని ఈ పుస్తకంలో ఉంది. కానీ ఆ తరువాత కూడా ఈ పత్రికను రామాచార్యుల కుమారుడు పప్పూరు శేషాచార్యులు కొంత కాలం నడిపాడు. ఎన్నో ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కొని ఈ పత్రిక మరి కొంతకాలం నడిచి ఆగిపోయింది. ఈ పత్రికను నేను 1978-80 మధ్యకాలంలో చదివినట్టు గుర్తు.  విద్వాన్ విశ్వం 1938-39లో ఈ పత్రికలో విశ్వభావన అనే శీర్షిక నడిపాడని తెలుస్తున్నది. కానీ ఆ సమాచారం ఈ పుస్తకంలో లేదు.  మొత్తం మీద డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి శోధించి వెలువరించిన ఈ పుస్తకం ద్వారా శ్రీసాధన పత్రిక మళ్ళీ సాహిత్యాభిమానులకు చేరువైనట్లయ్యింది. ఇప్పటికైనా శ్రీకృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయం వారు కానీ, ప్రభుత్వం కానీ చొరవ చూపి ఈ పత్రికను స్కాన్ చేసి అంతర్జాలంలో అందరికీ అందుబాటులో లభించేటట్లు చూడాలి.

[పుస్తకం పేరు : సీమ సాహితీ స్వరం శ్రీ సాధన పత్రిక, సంపాదకుడు :డా.అప్పిరెడ్డి హరినాథరెడ్డి, పుటలు :268, వెల:రూ200/- ప్రతులకు: శ్రీమతి జెన్నె(ఎం)మాణిక్యమ్మ పబ్లికేషన్స్,రెండవ అంతస్తు,రూమ్ నెం.7, మహమ్మద్ కాంప్లెక్స్,ఉపాధ్యాయ భవన్ ఎదురుగా, ఆదిమూర్తి నగర్,అనంతపురము 515 001]  

13, ఏప్రిల్ 2014, ఆదివారం

పుస్తక సమీక్ష - 27 వీవర్స్ & లూమ్స్

[పుస్తకం పేరు: Weavers&Looms, రచయిత: Dr.P.Ramesh Narayana, ప్రచురణ:ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీ ప్రచురణలు, అనంతపురము ప్రతులకు: డా.రాధేయ, కవితానిలయం,13-2-172, షిరిడినగర్, రెవిన్యూ కాలనీ,అనంతపురం 515001 వెల: రూ100/- $10]
వర్తమాన కవులలో సుప్రసిద్ధులు, ప్రముఖ విమర్శకులు, ఉమ్మడిశెట్టి సాహితీఅవార్డు వ్యవస్థాపకులు అయిన డా.రాధేయగారి మాగ్నమ్ ఓపస్ మగ్గంబతుకు దీర్ఘకావ్యానికి ఆంగ్లానువాదం ఈ Weavers&Looms. ఈ పుస్తకంలో ఎడమవైపు తెలుగు మూలము కుడివైపు పేజీలలో ఇంగ్లీషు అనువాదము ప్రచురించారు. అనువాదకులు డా.రమేష్‌నారాయణ Reflections on Human Nature అనే పుస్తకం ద్వారా ఇదివరకే తమ సత్తాను చాటుకున్నవారు. అనువాదం చాలా సరళంగా, ఎక్కడా సారస్యం చెడకుండా హాయిగా సాగింది. ముక్కస్య ముక్కః అన్నట్లుగా ఉన్న ఈ అనువాదం మూలరచన యొక్క సారాంశాన్ని తెలుగు తెలియని పాఠకులకు అందజేయడంలో పూర్తిగా సాఫల్యం చెందింది అనవచ్చు.

రమేష్‌నారాయణగారి అనువాదనైపుణ్యానికి శాంపిల్ క్రింద చూడండి.

"మేధావుల్లారా!
గుప్పెడు పత్తి మా మొహాన కొడితే
మూరెడు వస్త్రం నేసి మీకందిస్తాం!
ప్రతి ఎన్నికలముందు నేతలు పంచే
పచ్చనోట్లు మాకొద్దు
కష్టించిన చేతుల్లోని
మా కంచంలో కొంచెం అన్నం పెట్టండి చాలు"
 మూలరచనలోని ఈ భాగానికి రమేష్‌నారాయణగారి అనువాదం ఇలా ఉంది.

O! Intellectuals!
A fistful of cotton if you throw on our face
Weaving a measure of cloth we hand it over to you!
Before each election what the leaders distribute
Currency notes we do not require
In the toiled hands
Into our dish plate it is enough if some food is kept!    

ఈ పుస్తకంలో ఈ అనువాద కావ్యానికి ముందు 'మగ్గం బతుకును పొలిమేర దాటించిన అనువాదం' అంటూ ఆచార్య రాచపాళెం చంద్రశేఖరరెడ్డి వ్రాసిన పీఠిక, మూలరచయిత, అనువాదకులిరువురి ముందు మాటలు,'వీవర్స్ & లూమ్స్ - సాహిత్య పరిచయం' పేరుతో సుమారు 52పేజీల వివరణాత్మకమైన వ్యాసం ఉన్నాయి. చివరలో మగ్గంబతుకుపై ప్రముఖుల ప్రశంసలు, డా.రాధేయ, డా.రమేష్‌నారాయణగార్ల సంక్షిప్త పరిచయాలు ఉన్నాయి.  

సాధారణంగా ఏదయినా ఒక పుస్తకం ఆంగ్లంలోనికి కాని, హిందీ లేదా ఇతరభాషలలోనికి కాని అనువాదం చేయడంలో అర్థం పరమార్థం మన సాహిత్యాన్ని విస్తృతంగా ఇతర భాషలవారికి పరిచయం చేయడమే కావాలి. దానికి తగినట్లుగా అనువాద పుస్తకం రూపొందించాలి. 132 పేజీలున్న ఈ పుస్తకంలో కేవలం 21 పేజీలలో మాత్రమే ఇంగ్లీషులిపి కనిపిస్తుంది. ఈపుస్తకం తెలుగురాని ఇంగ్లీషు పాఠకులను(తెలుగు తెలిసిన పాఠకులకు ఇంగ్లీషు అనువాదం అక్కరలేదు) ఏవిధంగా ఆకర్షిస్తుందో తెలియదు. టెక్నికల్‌గా ఈ పుస్తకాన్ని ఇంగ్లీషు పుస్తకంగా పరిగణించలేము. తమ కావ్యాన్ని తెలుగుదేశపు ఎల్లలు దాటించి దేశవిదేశాలలోని పాఠకులకు అందిచాలన్న ఉద్దేశమే ఉంటే ప్రచురణకర్తలు మరింత జాగ్రత్తలు తీసుకోవలసి వుండేది. కనీసం సాహిత్యపరిచయం వ్యాసం అయినా ఇంగ్లీషులో వ్రాసివుంటే బాగుండేది.  


24, ఫిబ్రవరి 2014, సోమవారం

సాహితీ జ్ఞాన సింధు

ఈ గ్రంథం చదివితే తెలుగు సాహిత్యంలో సర్దేశాయి సాధించిన, శోధించిన కృషి తెలుస్తుంది. వైజ్ఞానిక, సాహిత్య ప్రపంచాలలో, సామాజిక చరిత్రలో మరుగున పడిన వజ్రం సర్దేశాయి తిరుమల రావు. అమెరికన్‌, బ్రిటిష్‌, ఫ్రెంచ్‌, జర్మనీ, ఇటాలియన్‌, ఇండియన్‌ పత్రికలలో తిరుమలరావు పరిశోధనా పత్రాలు దాదాపు 302 ప్రచురణ పొందాయి. ఈ పుస్తకం- అనుబంధంలో భారతిలో వివిధ అంశాలపై వారు రాసిన వ్యాసాలను తేదీలతో సహా ప్రచురించారు. హిందూ ఆంగ్ల దినపత్రికలలో సర్దేశాయి రాసిన లేఖలలోని పలు అంశాల ప్రస్తావనలు ప్రచురించారు. పుట్టపర్తి జనప్రియ రామాయణం సమీక్ష విపులంగా ఉంది. రూపనగుడి కావ్యనిదానం పుస్తకానికి రాసిన పీఠికలో సర్దేశాయి తిరుమలరావు అభిప్రాయంతో ఏకీభవించాల్సిందే కవులు, రచయితలంతా. విమర్శ కృతజ్ఞతారహిత ప్రక్రియ. అయినా సాహిత్యంలో విమర్శనకు మహత్వపూర్ణస్థానమే ఉన్నది. ఇంగ్లీషున మథ్యూ ఆర్నాల్‌‌డ, వాల్టరు పాటరు , ఫ్రెంచిలో సైంటుబ్యూ, పాల్‌ వాలెరీ, రష్యను భాషలో టాల్‌‌సటాయి, జర్మనులో ఎకర్మన్‌, హెర్డర్‌,లెస్సింగు , ఇటాలియనులో క్రోచే వ్రాసిన సాహిత్య దార్శనిక విమర్శలు- ఆయా భాషల సాహిత్యాలకు ఓజస్సు, తేజస్సు తెచ్చిపెట్టినవి. తెలుగులో తిరుమలరావు పై విమర్శకుల స్థాయి గలవారు. 

తిరుమలరావు ఆయిల్‌ టెక్నాలజీలో అంతర్జాతీయస్థాయిలో పరిశోధనలు చేసిన గొప్ప వైజ్ఞానికవేత్త. కన్యాశుల్క నాటకకళ, సాహిత్య తత్వము- శివభారత దర్శనము గ్రంథాలను వారు రాసి ప్రచురించారు. విమర్శ- ప్రతివిమర్శ రాచపాళెం చంద్రశేఖరరెడ్డి సంపాదకత్వంలో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురించింది. ఆంధ్రపత్రిక, ది హిందూ, భారతి, బ్లిడ్జి, ఇలస్ట్రేటెడ్‌ వీక్లీ, సైన్‌‌స టుడే పత్రికలలో రాశారు. 

అకాడమీలు, యూనివర్శిటీలు పూనుకుని తిరుమలరావు సమగ్ర సాహిత్యాన్ని (అన్ని పత్రికలలో వారు రాసిన వ్యాసాలు, డా పి.యం. భార్గవతో వాదించిన ద లిబరింత్‌ ఆఫ్‌ సైన్‌‌స వ్యాస పరంపర, వివిధ కలంపేర్లతో రాసిన వ్యాసాలతో సహా) ప్రచురిస్తే బాగుంటుంది. తి, నిశ్శంక తిమ్మణ్ణ, పైథోగొరస్‌- ఇలా తొమ్మిది కలంపేర్లతో వ్యాసాలు, విమర్శలు రాశారు. అవన్నీ వెలుగు చూడాలి. నేడు తెలుగునాట విమర్శకు, విమర్శకులకు చాలా కొదవ ఉంది. తిరుమలరావులాంటి నిశిత పరిశీలకుని సమగ్రసాహిత్యం అందుబాటులోకి వస్తే సాహిత్యానికి, సాహిత్యకారులకు ప్రయోజనం కలుగుతుంది. 

కథా, నాటక రచనల్లోనూ తిరుమలరావు తన సత్తా చాటారు. ఆ విషయాన్ని వారి నాటికలు- పగచిచ్చు, పద్మావతీ చరణచారణ చక్రవర్తి, కథానిక భూసూక్తమ్‌ నిరూపిస్తాయి. 12వ శతాబ్దంలోని జయదేవుడు/ పద్మావతి/ గోవర్ధనాచార్యుడు పాత్రలతో చారిత్రక నాటిక రాశారు తిరుమలరావు. స్క్రీన్‌ప్లే రాయడమే కాకుండా పద్యం ఏ రాగంలో పాడాలో సూచించి తన సంగీత పాండిత్య పరిజ్ఞానాన్ని చాటారు. ఆంధ్రపత్రికలో ప్రచురణమైన- సత్యం శివం, సుందరం అనినదెవరు? అనే వ్యాసం చాలా బాగుంది. జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి, నాగసూరి వేణుగోపాల్‌, రాచపాలెం చంద్రశేఖరరెడ్డి, హెచ్‌.ఎస్‌. బ్రహ్మానంద, రావినూతల శ్రీరాములు, సుర్యదేవర రవికుమార్‌ వ్యాసాలు ఈ పుస్తకానికి హైలైట్‌. ఓ మంచి పుస్తకాన్ని అందించింది అబ్జ క్రియేషన్స్. 
- తంగిరాల చక్రవర్తి

(సూర్య సాహిత్య సాంస్కృతిక వేదిక 'అక్షరం'పేజీ సోమవారం, 24 ఫిబ్రవరి 2014 సంచికలో ప్రచురితమైన సమీక్ష)

4, సెప్టెంబర్ 2013, బుధవారం

6, ఆగస్టు 2013, మంగళవారం

పుస్తక సమీక్ష -26 బియాండ్ కాఫీ

[పుస్తకం పేరు: బియాండ్ కాఫీ, రచయిత: మహమ్మద్ ఖదీర్ బాబు, ప్రచురణ: కావలి ప్రచురణలు, 1-13-6, ఓల్డ్ టౌన్, కావలి 524201 వెల:రూ.135/- ప్రతులకు: విశాలాంధ్ర, నవోదయ మరియు అన్ని ప్రముఖ పుస్తక విక్రయ కేంద్రాలు, e-బుక్ కొరకు: www.kinige.com]

ప్రముఖ యువరచయిత మహమ్మద్ ఖదీర్‌బాబు రచించిన 10 కథల పుస్తకం  ఇది. పది కథలూ డైరెక్టు కథలే. ఇదివరకు ఎక్కడా ప్రచురింపబడలేదు. ఈ కథల్ని ఇక్కడ కొంత పరిశీలిద్దాం.

మంత్రాలూ,తంత్రాలూ, మాయలూ, తాయెత్తులూ, మూలికలూ అంటూ ప్రజల బలహీనతలను సొమ్ము చేసుకునే హుజూర్ లాంటివారు తమ ఆటలు సాగని చోట ఎలా లౌక్యంగా వ్యవహరిస్తారో మొదటి కథ ఆస్తిలో తెలుస్తుంది. డ్రగ్సుకు అలవాటు పడి చివరకు తన మగతనాన్నే కోల్పోయిన ఒక ధనవంతుడు, అతని చేతకానితనాన్ని ఆసరగా చేసుకుని అతని ముందే అతని డ్రైవర్‌తో సంబంధం పెట్టుకుని కులికే భార్య, పరువు ప్రతిష్టల కోసం, మనవడి కోసం కోడల్ని సహిస్తున్న అత్తగారు ఈ కథలో మనకు తారసపడతారు.

తరువాతి కథ పేరు ఘటన. ఒక ముసలాడు తప్పతాగి రోడ్డుకు అడ్డంగా నడుస్తూ కారు క్రింద పడతాడు. ఆ కారు నడుపుతున్న కుర్రాడు ఆయన్ని హాస్పెటల్లో చేరుస్తాడు. విషయం తెలుసుకున్న ముసలిది హాస్పెటల్‌కు వచ్చి మొగుడిపై ఉన్న కోపాన్ని అక్కడున్న వాళ్ళపై ప్రదర్శిస్తూ చెడామడా దులిపి ఇంటికి వెళ్ళిపోతుంది. ఆ కుర్రాడు ఎలాగో ఆవిడను కన్విన్స్ చేసి మళ్ళీ హాస్పెటల్‌కు పంపుతాడు. మొగుడి పలకరింపుతో ఆమె కరిగిపోతుంది. ఇదీ కథ. ఎన్ని గొడవలున్నా దంపతుల మధ్య ఆప్యాయతలు అనేవి ఉంటాయని ఈ కథ నిరూపిస్తుంది. స్త్రీలకున్న క్షమించే గుణాన్ని కూడా ఈ కథ తెలియజేస్తుంది.    ఒంటరితనంతో నరకాన్ననుభవించే ఓ ధనిక కుటుంబ స్త్రీ ఆ 'బోర్' నుండి తప్పించుకోవడానికి అపరిచిత పురుషులకు ఫోన్ చేసి విసిగించే వైనం టాక్ టైం కథలో చూడవచ్చు.  An idle mind is devil's workshop అనే నానుడికి ఈ కథ ఒక ఉదాహరణ.  ఒక పిల్లవాడు తనపై ఆప్యాయతను చూపే పక్కింటి అమ్మాయి(అక్క)పై అభిమానాన్ని పెంచుకోవడం, ఆ అమ్మాయి పెళ్ళిచేసుకుని వెళ్ళిపోతే వాడిలో కలిగే మథనం వహీద్ అనే కథలో కన్పిస్తుంది.  'ఎదుటివాళ్లనే కాదు ఒక్కోసారి మనల్ని కూడా మనం క్షమించుకోవాలి మనస్ఫూర్తిగా' అని మచ్చ అనే కథలో సందేశమిస్తాడు రచయిత. మంచి మాటలతో వినయం నటిస్తూ తారసపడిన స్త్రీలను వారి బలహీనతలను ఆసరాగా చేసుకుని లొంగదీసుకునే ఓ మగాడి కథ ఏకాభిప్రాయం.

ఇక తరువాతి కథ పేరు పట్టాయ. పట్టాయ అంటే ఒక పట్టాన అర్థం కాలేదు. గూగుల్లో శోధిస్తే అది థాయ్‌లాండ్ దేశంలో ఒక నగరం పేరు అనీ, మసాజ్ సెంటర్లకూ, బార్లకూ, వ్యభిచారానికీ ఫేమస్ అనీ తెలిసింది. ఈ కథలో అక్కడకు వెళ్ళేవారి ఆకలి గురించీ,అక్కడ పడుపువృత్తిలో ఉన్న వారి ఆకలి గురించీ వర్ణిస్తున్నాడు రచయిత. అదేంటోగానీ ఈ కథ చదివితే పడుపు వృత్తిలో ఉన్నవారిపై మనకు జాలి కలుగదు. ఓ సాఫ్టువేర్ ఉద్యోగి ఓ టీకొట్టు అమ్మాయిని ముగ్గులోకి దింపుతాడు అపస్మారకం కథలో. 'టూ మినిట్స్'కోసం సిద్ధపడుతుండగా అనుకోని సంఘటనలు ఎదురై తను పాల్పడిన నీచానికి సిగ్గుపడుతూ, జ్వరంలో వున్న తన బాబు గురించి కంగారు పడుతూ చివరకు స్మారకంలోకి వస్తాడు అతడు.

భర్తకు విడాకులు ఇవ్వడానికై లాయర్‌ను సంప్రదించబోయి ముప్పయ్ రెండేళ్ల స్త్రీ ఒక సమస్య వల్ల సతమతమవుతూ సామూహిక మానభంగానికి గురవుతుంది ఇంకోవైపు అనే కథలో. చివరి కథ పేరు బియాండ్ కాఫీ. అదొక రెస్టారెంట్ పేరు. ఆ రెస్టారెంట్‌లో ఒక స్త్రీ పరిచయమౌతుంది రచయితకు. తన భర్త పైన కంప్లయింట్స్  చెబుతూ అతడిని అభాసుపాలు చేయడానికి ప్లాన్ అడుగుతూ ఉంటుంది రచయితని. భర్త కూడా తన భార్య మ్యాడ్ అనీ ఆవిడ మాటలు నమ్మవద్దనీ నమ్మితే డేంజర్లో పడతారనీ హెచ్చరిస్తూ ఉంటాడు. ఇద్దర్లో ఎవరిని నమ్మాలో ఎవర్ని నమ్మకూడదో చివరి దాకా సస్పెన్స్ కొనసాగించాడు ఈ కథలో.

దాదాపు అన్ని కథలలోనూ స్త్రీ పురుషుల మధ్య అనైతిక సంబంధాల ప్రస్తావన వస్తుంది. కనీసం అలా ధ్వనిస్తుంది. ఉదాహరణకు ఘటన కథలోని ఈ వాక్యాలు చదవండి.

'మ్మ్'... మూలిగింది.

కుర్రాడు చటుక్కున ఆమె దగ్గరికొచ్చి పట్టుకున్నాడు. పెనుగులాడుతూ ఉంది. వైద్యుడు రోగిని పట్టుకున్నట్టు పట్టుకున్నాడు. పెనుగులాడుతూ ఉంది. పురుషుడు స్త్రీని పట్టుకున్నట్టు. 

ఆ తర్వాత వాళ్లు ఇంటి నుంచి బయట పడటానికి మరికొంత సమయం పట్టింది. 

ఈ వాక్యాలు లేకపోయినా కథకేం భంగం వాటిల్లేది కాదు.

వీటికి మాడ్రన్ ఫేబుల్స్ అని కితాబు ఇచ్చారు ముక్తవరం పార్థసారథి గారు. దీనితో ఈ పుస్తకం చదివినవారు ఎంతమంది ఏకీభవిస్తారు? మహమ్మద్ ఖదీర్‌బాబు కథలు పాఠకులను ఆసక్తిగా చదివిస్తాయనడంలో ఎలాంటి సందేహమూ లేదు. థాయ్‌లాండ్, మణికొండ, జూబ్లీహిల్స్ నేపథ్యంలో సాగే కథలకంటే కావలి బ్యాక్‌గ్రౌండ్‌లో నడిచే కథల్నే ఖదీర్ బాబు నుండి పాఠకులు కోరుకుంటారని ఈ పుస్తకం చదివితే అర్థమవుతుంది. ఒక రకంగా ఈ పుస్తకంలోని కథలు ఎబ్బెట్టు కథలు.      

         

1, ఆగస్టు 2013, గురువారం

పుస్తక సమీక్ష 25 - వంశీమోహనము




[పుస్తకం పేరు: వంశీమోహనము - శ్రీకృష్ణ స్వర్వస్వం, సంపాదకులు: డా.టి.శ్రీరంగస్వామి, వెల: రూ.250/-, ప్రచురణ: శ్రీలేఖ సాహితి(సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ), ఇంటి నెం. 14-5/2, మండల కార్యాలయము ఎదురుగ, హసన్‌పర్తి, వరంగల్లు 506 371, ప్రతులకు విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ మరియు దాని శాఖలు] 


భారతీయ వాఙ్మయంలో ప్రత్యేకించి సంస్కృతాంధ్రాలలో శ్రీకృష్ణుని దర్శనాన్ని వివరించి విశ్లేషించే 32 వ్యాసాల సంపుటమిది. శ్రీకృష్ణుని బహుముఖమయిన అన్ని పార్శ్వాలనూ స్పృశించే ఈ గ్రంథానికి శ్రీకృష్ణ సర్వస్వం అనే నామాంతరం కూడా సరిపోయింది. కోవెల సుప్రసన్నాచార్య, కపిలవాయి లింగమూర్తి, సముద్రాల లక్ష్మయ్య, ఆముదాల మురళి, ఎన్.అనంతలక్ష్మి, తంగిరాల వెంకటసుబ్బారావు, ధారా రామనాథశాస్త్రి, హెచ్.ఎస్.బ్రహ్మానందం, వి.ఎ.కె.రంగారావు, అంబికా అనంత్,జి.ఎస్.మోహన్, కోలవెన్ను మలయవాసిని, ద్వారం లక్ష్మి, సామల సదాశివ, టి.శ్రీరంగస్వామి, రావి ప్రేమలత మొదలయిన దిగ్గజాలు శ్రీకృష్ణ తత్త్వాన్ని విశ్లేషించిన వైనాన్ని ఈ పుస్తకం చదివి తెలుసుకోవచ్చు.  


శ్రీకృష్ణుడు క్రీ.పూ.3228లో జన్మించి 125 సంవత్సరాలకు పైన జీవించాడనీ, మహాభారత యుద్ధం నాటికి శ్రీకృష్ణుని వయసు 90 యేళ్ళని, తన జీవితకాలంలో  పూతన, శకటాసుర, తృణావర్త, వత్సాసుర, బకాసుర, అఘాసుర, ధేనుకాసుర, ప్రలంబ, శంఖచూడ, వృషభాసుర, రజక, చాణూర, ముష్టిక, కంస, కాలయవన, శంబరాసుర, నరకాసుర, రుక్మి, బాణాసుర, పౌండ్రక వాసుదేవ, సుదక్షణ ద్వివిద, శిశుపాల, దంత్రవక్త, విదూరధ, వ్యోమాసుర, ముర,సాళ్వ మొదలైన 29 మంది దుష్టులను సంహరించినట్లు ఈ పుస్తకం ద్వారా తెలుస్తుంది.

భాగవత  రహస్యమంతా శ్రీకృష్ణోపనిషత్తాత్పర్యంగా రూపొందిందని నిరూపించే వ్యాసంతో ప్రారంభమయిన ఈ పుస్తకంలో మేఘకావ్యమ్, గర్గ సంహిత, రాధికోపనిషత్తు, శ్రీకృష్ణకర్ణామృతము, రాధికా స్వాంతనము, గీతాగోవిందము కృష్ణస్తవరాజం మొదలైన రచనలలో శ్రీకృష్ణుని వివిధ రూపాలలో సాక్షాత్కరింపజేసే వ్యాసాలున్నాయి. మీరా, అన్నమయ్య, పురందరదాసు మొదలైన అనేక వాగ్గేయకారుల కీర్తనలలో శ్రీకృష్ణ ప్రశస్తిని వ్యక్తపరిచే వ్యాసాలేకాక, హిందుస్తానీ సంగీతంలో శ్రీకృష్ణభక్తిని వివరించే రచనకూడా ఈ పుస్తకంలో పాఠకులకు కనువిందు చేస్తుంది. భగవద్గీతలోనూ, భారత, భాగవతాల్లోనూ పాండవపక్షపాతిగా, గీతాచార్యునిగా, అవతార పురుషునిగా, గోపబాలకుడిగా శ్రీకృష్ణుని రూపించే వ్యాసాలు, తమిళనాడులోని శ్రీకృష్ణారణ్య క్షేత్రాలను వివరించే వ్యాసం కూడా ఈ పుస్తకంలో వున్నది. విశ్వనాథ సత్యనారాయణ కావ్యాలలోనూ, వేంకట పార్వతీశ కవుల బృందావన కావ్యంలోనూ శ్రీకృష్ణ వర్ణనలు తెలిపే రచనలు ఈ పుస్తకంలో చోటుచేసుకున్నాయి. ప్రబంధ సాహిత్యంలోనూ, జానపద వాఙ్మయములోనూ, శతక సాహిత్యంలోనూ, నాటక సాహిత్యంలోనూ, సినిమా పాటల్లోనూ, నవలల్లోనూ శ్రీకృష్ణ దర్శనాన్ని చేయిస్తుందీ పుస్తకం. పర్యావరణ పరిరక్షణలో శ్రీకృష్ణుని పాత్రను కూడా మనకు తెలియజేస్తుంది. కేవలం ఆధ్యాత్మిక జగత్తుకే కాకుండా సాహిత్యాభిలాషులకు,సామాన్య పాఠకులకు ఎంతో ఆసక్తిని కలిగించే రచన యిది. ఈ మధ్య కాలంలో చదివిన పుస్తకాలలో నాకు బాగా నచ్చిన పుస్తకం ఈ వంశీమోహనము.                 

23, జూన్ 2013, ఆదివారం

సాహితీ సముద్రుని పరిచయం

ఈరోజు వార్త దినపత్రిక ఆదివారం అనుబంధంలో కృతి శీర్షిక క్రింద 'జ్ఞానసింధు సర్దేశాయి తిరుమలరావు' పుస్తకాన్ని పరిచయం చేశారు. ఈ పుస్తకం మీది సమీక్షల పరంపరలో ఇది మొదటిది.


17, మే 2013, శుక్రవారం

వి.ప్రతిమ కథలు


2008లో 'ఈవారం జనవార్త'లో నేను వ్రాసిన వ్యాసం.




12, ఏప్రిల్ 2013, శుక్రవారం

పుస్తక సమీక్ష - 24 మనసు తడి ఆరనీకు


[పుస్తకం పేరు: మనసు తడి ఆరనీకు, రచయిత: ఓంప్రకాశ్ నారాయణ వడ్డి, వెల:రూ90/- ప్రచురణ: ఓంప్రకాశ్ ప్రచురణాలయం 28/553, జలాలు పేట, మచిలీపట్నం -1, ప్రతులకు: సాహిత్య నికేతన్, కేశవనిలయం, బర్కత్‌పురా, హైదరాబాదు మరియు సాహిత్య నికేతన్, గవర్నర్ పేట, విజయవాడ] 

మిత్రులు ఓంప్రకాశ్ నారాయణ కథల సంపుటిలోని కథలగురించి  ప్రత్యేకంగా చెప్పవలసినదేమీ లేదు. 28, 29 యేళ్లుగా కథలు వ్రాస్తున్నా సంఖ్యాపరంగా ఎక్కువ కథలను ప్రకటించనప్పటికీ ప్రకటించిన అన్ని కథలూ నాణ్యమైన కథలే! రాసికంటే వాసికే ప్రాముఖ్యతనిచ్చే ఓంప్రకాశ్ తన కథల్లో 23 కథలను ఏరి ఈ కథా సంపుటిలో పాఠకులకందిస్తున్నారు. మార్నింగ్‌వాక్, సీతాపతికి జ్ఞానోదయమైంది కథలు రెండూ సరదా కథలు. మిగిలిన కథలన్నీ ఏదో ఒక ఆశయాన్ని, ఆదర్శాన్ని తెలియజేస్తాయి. అన్ని కథలూ మనసు తడిని ఆరనివ్వని కథలే. మచ్చుకు ఈ కథ చదవండి.ఇంత మంచి కథలకు ఏ కథావార్షికలూ చోటు కల్పించకపోవడం నిజంగా విచారించదగ్గ విషయం. ముందుమాట వ్రాసిన ఆచార్య కొలకలూరి ఇనాక్ గారికి ఓంప్రకాశ్ కథలు నచ్చడంలో ఆశ్చర్యం ఏమీ లేదు, నచ్చకపోతే ఆశ్చర్యపడాలిగాని. ఇక విజయసారథిగారి ముందుమాటలో రచయిత కుటుంబ నేపథ్యాన్ని వివరించడం కథల నేపథ్యానికి సంజాయిషీ ఇచ్చినట్లుగా ఉంది. ఇది ఏవిధంగా రచయితకు లాభిస్తుందో అర్థం కావడం లేదు. రచయిత ఆదర్శభావాలు కథలలో ప్రతిబింబిస్తున్నప్పుడు పాఠకులకు అతని వ్యక్తిగత విషయాలతో పని వుండదనే అనుకుంటాను. 

ఓ కోకిల పునరాగమనం కథలో ఓంకార్ మార్గరెట్‌ను స్వామీజీ ఆశ్రమానికి ఆహ్వానించడంలో మతలబు ఏమిటి? మార్గరెట్ ఒకవేళ మతం మార్చుకోవాలని భావించకపోతే ఓంకారే ఆ ప్రతిపాదన చేసివుండేవాడా? మార్గరెట్ నిర్ణయం మనస్ఫూర్తిగా తీసుకున్న నిర్ణయమేనా? లేక ఆమె తెలివైనది కనక ఓంకార్ మనసు తెలుసుకుని (ఓంకార్‌తో పెళ్లి తన సాంఘిక అవసరం కనుక) దానికి అనుగుణంగా మతమార్పిడికి సిద్ధపడిందా? అనే సందేహాలు కలుగుతాయి పాఠకుడికి. పరమేశ్వరావు పీటర్‌గా మారడం తప్పయితే మార్గరెట్‌ను లక్ష్మిగా మారుస్తూ (చేసిన తప్పు సరిదిద్దుకోవడం అనే వంక పెట్టి) అదే తప్పును చేయిస్తున్నాడు రచయిత. అలాకాకుండా ఓంకార్ మనసులోని భావాన్ని పసిగట్టి వాళ్ల నాన్నగారు మతమార్పిడిని వ్యతిరేకిస్తూ/తిరస్కరిస్తూ  లక్ష్మిని కాకుండా మార్గరెట్‌నే తన కోడలిగా అంగీకరించినట్లు ముగించి ఉంటే బాగుండేది. మొత్తం మీద ఒక మంచి కథల సంపుటిని అందించిన ఓంప్రకాశ్‌నారాయణ వడ్డి గారికి అభినందనలు!

2, జనవరి 2013, బుధవారం

పుస్తక సమీక్ష -23 ఆ అరగంట చాలు


[పుస్తకం పేరు: ఆ అరగంట చాలు, రచయిత: కస్తూరి మురళీకృష్ణ, వెల :రూ 100/- ప్రాప్తి స్థానం: కస్తూరి ప్రచురణలు, ప్లాట్ నెం.32, దమ్మాయిగూడ, రఘురాం నగర్ కాలనీ, నాగారం పోస్టు, హైదరాబాదు 500 083, నవోదయ బుక్ హౌస్, ఆర్యసమాజ్ మందిరం ఎదురుగా, కాచిగూడ క్రాస్ రోడ్స్, హైదరాబాద్ 500 027  కినిగె మరియు అన్ని ప్రముఖ పుస్తక విక్రేతల వద్ద] 

భయానక కథల సంపుటి అని అట్టపైన కనిపిస్తుంది కనుక దానికి మానసికంగా సిద్ధపడే ఈ పుస్తకాన్ని చదవాలి. ఈ తరహా కథలు వారం వారం పత్రికల్లో చదివితే ఒక రకంగా ఉంటుంది కానీ పదిహేను కథల్ని వరుసగా చదివితే మటుకు భీభత్స రసం అంటే ఏమిటో అనుభవంలోకి వస్తుంది. జీవితంలో అన్ని రసాలూ చవి చూడాలి గనుక ఇదో తరహా అనుభూతి. మొదటి కథలో భయానకం పలచగా ఉండి తరువాతి కథల్లో క్రమేపీ చిక్కబడుతూ చివరి కథకు వచ్చేసరికి తారాస్థాయికి చేరింది అనిపిస్తుంది. చేయితిరిగిన రచయిత కాబట్టి ఈ కథలన్నీ చదివిస్తాయనడంలో సందేహం లేదు. అసలు ఈ పుస్తకం తేవడంలో రచయిత ఉద్దేశమేమిటి? ఈ కథల ద్వారా రచయిత ఏం చెప్పదలచుకున్నాడు? ఈ కథల పరమార్థం ఏమిటి? ఎటువంటి సందేశం వీటి ద్వారా లభిస్తుంది? ఈ రచయిత దెయ్యాలు, భూత ప్రేత పిశాచాలు ఉన్నాయని నమ్ముతున్నాడా? నమ్మడంలేదా? మొదలైన సంశయాలను పక్కనపెట్టి ఈ పుస్తకాన్ని చదివితే బాగానే ఎంజాయ్ చేయవచ్చు. ప్రతి కథ చివరలో మనం ఊహించలేని మలుపును తిప్పుతారు రచయిత. అన్ని కథలు వేటికవే వైవిధ్యంగా ఉన్నాయి. కలకానిదీ,తెల్లపొగ, సాలీడు గూడులో.., అవాహనం కథలు ఎక్కువ నచ్చాయి. మిగతా కథలు కూడా బాగున్నాయి. ఈ పుస్తకం చదవబోయే పాఠకులకు నాదొక సలహా. అన్ని కథలు  ఒకేసారి కాకుండా ఒక కథకు మరొక కథకు మధ్య కనీసం ఓ అరగంట వ్యవధి యిచ్చి చదవండి. ఆ అరగంట చాలు మీరు ట్రాన్స్‌ లోనుండి బయటపడటానికి.    


29, జులై 2012, ఆదివారం

పుస్తకం.నెట్‌లో నా వ్యాసం!

ప్రబుద్ధాంధ్ర పోరాటాలు అనే పుస్తకాన్ని పరిచయం చేస్తూ నేను వ్రాసిన వ్యాసాన్ని పుస్తకం.నెట్‌లో ప్రచురించారు. ఆ వ్యాసం ఇక్కడ చదవండి.

6, ఏప్రిల్ 2012, శుక్రవారం

మొలకల పున్నమి

వేంపల్లి గంగాధర్ కథలపై సుమారు ఐదేళ్ల క్రితమే వ్రాసిన సమీక్షా వ్యాసం ఇది. 



13, మార్చి 2012, మంగళవారం

పుస్తక సమీక్ష 22 - తెలంగాణా ఆడబిడ్డ నాయకురాలు నాగమ్మ


[పుస్తకం పేరు: నేను... నాయకురాలు నాగమ్మని మాట్లాడుతున్నా..! ఆత్మ కవిత కవులు: కె.వి.నరేందర్, సంగెవేని రవీంద్ర; వెల: 50/-; ప్రతులకు: విశాలాంధ్ర, నవోదయ, ప్రజాశక్తి అన్ని బ్రాంచీలు]

పల్నాటి చరిత్రలో ప్రధాన భూమిక వహించిన నాగమ్మ స్వగతం ఈ దీర్ఘకవితలో చదవవచ్చు. నాయకురాలు నాగమ్మ స్వస్థలం తెలంగాణా ప్రాంతమైన కరీంనగర్ జిల్లా ఆరవెల్లి గ్రామం అనే అంశాన్ని హైలైట్ చేస్తూ వ్రాసిన ఈ దీర్ఘ కవితలో ఆమెను విలన్‌గా చిత్రిస్తూ పురుషాధిక్య సమాజం చేసిన కుట్రను కవులు ఎండగడుతున్నారు. భారతదేశపు తొలి మంత్రిణిగా నాగమ్మకు తగిన గుర్తింపు రాలేదని ఆవేదన చెందుతున్నారు.

ఈ పుస్తకంలో ఆరవెల్లి గ్రామంలో ఉన్న నాగమ్మ గుడికి చెందిన ఫోటోలు అనుబంధంగా ఇచ్చారు. పల్నాటి చరిత్ర పై వచ్చిన పుస్తకాలు, సినిమాలలో ఆరవెల్లి ప్రస్తావన వచ్చిన సందర్భాలను ఈ పుస్తకంలో ఉటంకించారు.

పుట్టిన ఊరిని వదిలి ఎక్కడో పల్నాటికి వలసవెళ్ళి తనేమిటో నిరూపించుకున్న తొలి మహిళా మహామంత్రిణి నాగమ్మ గురించి తెలంగాణా ప్రాంతానికి చెందిన పరిశోధకులు నిర్లిప్తంగా ఉండటాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నారు కె.వి.నరేందర్, సంగెవేని రవీంద్ర గార్లు. ఇది కొంతవరకు సబబే.

అయితే ఎన్.టి.రామారావు నటించిన పల్నాటి యుద్ధం సినిమాకు చెందిన సి.డి.కవర్‌పై నాగమ్మ పాత్రధారిణి భానుమతి ఫోటోలేక పోవడంపై ఒక వైపు యాదృచ్ఛికమేమోననే అనుమానం వ్యక్తం చేస్తూ మరో వైపు దీని వెనుక  సాంస్కృతిక, చారిత్రక కుట్ర ఉందేమోనని వీరు సంశయిస్తున్నారు.  ఇది ప్రతి విషయంలోనూ తెలంగాణాకు అన్యాయం జరిగిపోతుందని నిరూపించాలని తాపత్రయపడే సగటు తెలంగాణావాది మానసిక స్థితిని ప్రతిబింబిస్తున్నది.  సి.డి.కవర్‌పై భానుమతి ఫోటో లేకపోవడం అల్పాతి అల్పమైన విషయం. ఇందులో చారిత్రక కుట్ర, సాంస్కృతిక కుట్ర లాంటి పెద్ద పెద్ద మాటలు వాడడం వీరి అసహనానికి అద్దం పడుతోంది. నిజంగానే తెలంగాణావాసి అయిన నాగమ్మ పాత్రను కించపరిచే కుట్ర జరిగివుంటే దానిని నిరూపించడానికి ఆ సినిమాలో భానుమతి పాత్రను తక్కువ చేసి చూపించారా? ఆ సినిమా పై అలనాటి పత్రికల్లో వచ్చిన రివ్యూల్లో భానుమతి పాత్ర గురించి ప్రస్తావించారా? లేదా? ప్రస్తావిస్తే మిగితా పాత్రలతో పోలిస్తే ఎక్కువగా లేదా తక్కువగా పేర్కొన్నారా? ఆ సినిమా పోస్టర్లలో, స్టిల్స్‌లో ఎన్.టి.ఆర్., గుమ్మడిలతో పాటుగా భానుమతి చిత్రం ఉందా లేదా? మొదలైన విషయాలను పరిశీలించి చూడాల్సి వుంది. ఇవేవీ చేయకుండా కుట్ర జరిగి ఉంటుందనే అనుమానం వ్యక్తం చేయడం చూస్తే వీరి పట్ల జాలి చూపించడం తప్ప ఏమీ చేయలేము.


21, ఆగస్టు 2011, ఆదివారం

పుస్తక సమీక్ష -21 తప్పుల తడక 'తెలుగు వెన్నెల'

                                                                                                                                                                                                                                                         
 ప్రపంచ తెలుగు రచయితల 2వ మహాసభలను పురస్కరించుకుని కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం రెండు ప్రత్యేక సంచికలను విడుదలచేసింది. తెలుగుపున్నమి పేరుతో సుమారు 700 పేజీలకు పైగా ఉన్న ప్రత్యేక సంచికను 600/-రూపాయల ధర నిర్ణయించి వెలువరించారు. మరొక ప్రత్యేక సంచిక తెలుగు వెన్నెల (సుమారు 160పుటలు) మాత్రం మహాసభలకు హాజరైన ప్రతినిధులకు ఉచితంగా ఇచ్చారు. ఈ తెలుగువెన్నెలలో మండలి బుద్ధప్రసాద్ గారి 'తెలుగుభాష - గమనం - గమ్యం' అనే ముందుమాట, యార్లగడ్డ లక్ష్మీప్రసాద్ గారి 'లక్ష్యప్రస్తావన', విస్కాన్సిన్ యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ రాబర్ట్ ఎరిక్ గారి సందేశం, గుత్తికొండ సుబ్బారావు, జి.వి.పూర్ణచందు గార్ల నివేదిక మొదట కనిపిస్తాయి.


     ఈ సంచికలో విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, పొట్లూరి సుబ్రహ్మణ్యం, జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి,మంగళగిరి ఆదిత్య ప్రసాద్, సన్నిధానం సువర్చలా సుబ్రహ్మణ్యం, ఎమ్.వి.జె.భువనేశ్వరరావు, కోడూరు పాండురంగారావు, త్రిపురనేని హనుమాన్ చౌదరి, గోగినేని యోగ ప్రభావతీ దేవి, పన్యారం సాంబశివరావు, కాలనాథభట్ట వీరభద్రశాస్త్రి, చొక్కాపు నారాయణస్వామి, పి.వి.సుబ్బారావు, నడమల గంగాధరరెడ్డి, పి.బాబివర్ధన్, సర్వా సీతారామ చిదంబర శాస్త్రి, వి.వి.కృష్ణశాస్త్రి, ఎల్లూరి శివారెడ్డి, ఎ.వి.కె.సుజాత, తాళ్ళపాక నటరాజ, టి.ఎస్.ఏ.కృష్ణమూర్తి, కొండూరి సీతారామచంద్రమూర్తి, గుడిసేవ విష్ణుప్రసాద్, వి.ఉమామహేశ్వరి, ముశం దామోదరరావు, జె.వి.సత్యవాణి, ముదిగొండ శాస్త్రి, దామెర విజయసారథి, కె.ఎస్.ఆర్ బాలకృష్ణ శాస్త్రి, కె.రామకృష్ణ, కొట్టి రామారావు, గాజుల సత్యనారాయణ, కె.శ్రీనివాసరావు, పోలేపెద్ది వేంకట హనుమచ్ఛాస్త్రి గార్ల వ్యాసాలున్నాయి. ఎమ్.వి.జె.భువనేశ్వరరావుపై ఉన్న అవ్యాజమైన ప్రేమతో ఆయన వ్రాసిన ఆంధ్రుల సంస్కృతీ వైభవం అనే వ్యాసాన్ని రెండుసార్లు ప్రచురించారు.

        తొడుపునూరి సరోజ, వియోగి, విశాలవియోగి, శింగిసెట్టి సంజీవరావు, కోడూరు వేంకటేశ్వరస్వామి, గంధం వేంకాస్వామి శర్మ గార్ల కథలున్నాయి ఈ సంచికలో. ఇంకా వూసల రజనీగంగాధర్, యస్.దామోదరరావు, అధికార్ల నీలకంఠం, ఆర్యమఠారి బాలాజీరావు, సూర్యదేవర రవికుమార్, రామడుగు వెంకటేశ్వరశర్మ గార్ల కలం నుండి వెలువడిన పద్యకవితలు చోటు చేసుకున్నాయి. 

    ఇంకా ఈ ప్రత్యేక సంచికలో 50 వరకు వచన గేయ కవితలు చోటు చేసుకున్నాయి. మేడిచర్ల ప్రకాశరావుగారి కొన్ని జోకులు కూడా ఈ ప్రత్యేక సంచికలో చూడవచ్చు.  

   ఇటువంటి ప్రత్యేక సంచికల తయారీలో చాలా జాగ్రత్త వహించాల్సి ఉంటుంది. ఎందుకంటే తెలుగు భాషా సంస్కృతుల పరిరక్షణకై, వాటి మనుగడకై పరితపించిన ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభల సందర్భంగా విడుదలైన ప్రత్యేక సంచిక కాబట్టి. కానీ ఈ పుస్తకం తీసుకురావడంలో కూర్పరులు ఎంత నిర్లక్ష్యం వహించారో ఈ పుస్తకం చదివిన వారికి అర్థం అవుతుంది. ప్రూఫులు సరిగ్గా చూడలేదనే విషయం లెక్కలేనన్ని అచ్చుతప్పుల వల్ల బోధ పడుతుంది. జాదమద్ది, విశ్వనాధ, పటనం, వైబవం, కంటం, స్వరపైటిక, సాట్య శాస్త్రం, వ్యవ్థ(వ్యవస్థ కు వచ్చిన అవస్థ), గ్రీఆమ్యం, మైళనము, ఆంధ్రభూబి,శింవలెంక,దేవీ నవరాత్రుములు, పరుషోత్తం, ఇల్లిందర సరస్వతీదేవి మచ్చుకు కొన్ని.  ఈ సంచిక చివరలో సభలకు హాజరయిన/నమోదు చేసుకున్న ప్రతినిధుల పేర్లు, చిరునామాలు ప్రకటించారు. చిత్రంగా వీరినందరినీ కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం జీవిత సభ్యులను చేసేశారు. అందుకే ఇవి ప్రపంచ తెలుగు రచయితల మహాసభలు కావనీ, కృష్ణా జిల్లా రచయితల సభలని కొన్ని వ్యంగ్యోక్తులు వెలువడ్డాయి. ఈ సమీక్షకుని పేరు కూడా ముద్రారాక్షసానికి బలయ్యింది. సాక్షాత్తూ ఈ మహాసభల కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షుల వారి ఇ-మెయిల్ చిరునామాయే తప్పుగా ప్రచురింపబడ్డాక ఇక వేరే వారి సంగతి చెప్పేదేముంది?

    అన్నం ఉడికిందో లేదో చూడటానికి ఒక మెతుకును పట్టి చూస్తే సరిపోతుంది. అలాగే ఈ తెలుగు వెలుగు ఎంత అపరిపక్వంగా ఉందో తెలుసుకోవడానికి ఈ క్రింది  ఉదాహరణ ఒక్కటి చాలు.

     జానమద్ది హనుమచ్ఛాస్త్రి గారి 'నేనెరిగిన శంకరంబాడి సుందరాచారి' వ్యాసంలో '1989లో పెండ్లాడి బ్రతుకుచెడి చిత్తూరు బోర్డు హైస్కూల్లో సెకండరీ గ్రేడ్ ఉపాధ్యాయుడనై చక్కని దేశికుడని పేరు పొందితిని.'అని శంకరంబాడి సుందరాచారి జానమద్ది వారికి వ్రాసిన లేఖలో పేర్కొన్నట్లు ఉంది. 1977 ఏప్రిల్ 8న మృతి చెందిన సుందరాచారికి మరణించిన పన్నెండేండ్లకు పెళ్ళి చేసిన ఘనత మన కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘానికే దక్కుతుంది. 

2, జనవరి 2011, ఆదివారం

పుస్తక సమీక్ష - 20 సైన్స్ ఫిక్షన్ కథలు!

[పుస్తకం పేరు:సైన్స్ ఫిక్షన్ కథలు, రచన:కస్తూరి మురళీకృష్ణ, పేజీలు:80, వెల:రూ50/-, ప్రతులకు:నవోదయా బుక్ హౌస్, ఆర్యసమాజ్ మందిర్ ఎదురుగా,కాచిగూడా క్రాస్‌రోడ్స్, సుల్తాన్ బజార్, హైదరాబాద్-27]

రచయితగా ఒక ఇమేజ్‌కి బద్ధుడిని కాకూడదని, మూస రచనల ఊబిలో చిక్కుకోకూడదని విభిన్న ప్రక్రియలలో ప్రయోగాత్మకంగా చేస్తున్న రచనలలో భాగమే ఈ సైన్స్ ఫిక్షన్ కథలు అనే అర్థం వచ్చేట్లు రచయిత తన ముందుమాటలో వ్రాసుకున్నారు. అందుకు తగినట్టే ఈ పుస్తకం పాఠకులను మూస కథలనుండి దూరంగా పూర్తిగా కొత్తదైన ఒక 'వాతావరణం' లోకి తీసుకువెళ్తుంది.

వైజ్ఞానిక శాస్త్రరంగంలో జరుగుతున్న ప్రయోగాలకు, పరిశోధనలకు కొంత ఊహను జోడించి ఈ కథలను సృజించారు మురళీకృష్ణ. వీరికి ఫాంటసీకి, ఫిక్షన్‌కు మధ్య గల తేడా స్పష్టంగా తెలుసు. అయినా ఈ కథల్లో ముఖ్యంగా టైటన్లతో కరచాలనం, మిథ్యా సుందరి కథల్లో అక్కడక్కడ కొంత ఫాంటసీ తొంగి చూస్తూ ఉంది.  

మిథ్యాసుందరి, వైరస్ యుద్ధం, షాడో యూనివర్స్ నీడ, కీక్...కీక్...కీక్..., కాలం చూసిన సత్యం కథలు మన భూగ్రహం మీద నడిస్తే  మిగిలిన ఐదు కథలూ మనలను వేరే గ్రహాలకు తీసుకువెళతాయి. ప్రయోగం కథలో బుధగ్రహంలో మానవ నివాసయోగ్యతపై సాధ్యాసాధ్యాల గురించి చర్చిస్తే టైటన్లతో కరచాలనం కథలో శనిగ్రహానికి ఉపగ్రహమైన టైటన్ గ్రహంలో మానవాళికి అవసరమైన ఆహారధాన్యాలను పండించి వాటిని మన భూమికి దిగుమతి చేసుకునేట్లు రచయిత ఊహిస్తున్నారు.  నేనెవరిని కథలో మనిషి లక్షణమైన అసూయను రోబోకు ఆపాదిస్తే, కీక్...కీక్...కీక్... కథలో భావావేశాలకు అతీతం కాని మనుషులు రోబోలకు బానిసగా మారిపోయే వైనాన్ని చూపిస్తున్నారు రచయిత.    డార్క్ మాటర్ సిద్ధాంతాన్ని షాడో యూనివర్స్ నీడ కథలోనూ, వార్మ్ హోల్ గురించి పునఃసృష్టికి పురుటినొప్పులు కథలోనూ పాఠకులకు కొంత అవగాహన కల్పిస్తున్నారు.   వైరస్ యుద్ధం కథ ఇప్పటికే కొంత అనుభవంలోకి వచ్చిన కథ. ఈ మెయిళ్ల ద్వారా వైరస్‌ను, స్పైవేర్‌ను కంప్యూటర్లలోకి చొప్పించి విలువైన సమాచారాన్ని పాస్‌వర్డ్‌లను దొంగిలించి హ్యాకింగ్ ద్వారా దేశభద్రతకు సంబంధించిన విలువైన సమాచారం చేతులు మారుతున్న సంగతి తెలిసిందే. ఇక మిథ్యాసుందరి కథ ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక మంది యువకులు కంప్యూటర్ గేములకు బానిసలుగా మారిన తీరును, వీటిని నిర్వహిస్తున్న గుత్తాధిపత్య సంస్థలు ప్రజలను నిర్వీర్యులుగా తయారు చేస్తున్న వైనాన్ని ఎత్తి చూపిస్తూంది.  టైం మెషీన్‌ద్వారా రెండు లక్షల సంవత్సరాల వెనక్కి గతంలో ప్రయాణించి అప్పటి విచిత్రజీవులతో చేసిన సాహసాన్ని వివరించే కథ కాలం చూసిన సత్యం. మానవ జాతిపతనంపై తన ఆక్రోశాన్ని ఆవేదనని చివరి కథ బెంటెల్గీస్‌లో బాలుడులో ఒక పాత్ర ద్వారా ఇలా పలికిస్తున్నారు మురళీకృష్ణగారు. "విశ్వంలో ఉన్న అత్యంత ప్రమాదకర జీవి మానవుడు. ఇతర జీవులు ప్రకృతిపై ఆధారపడి బ్రతుకుతాయి. ప్రకృతినుంచి ఎంత తీసుకుంటే అంత ప్రకృతికి తిరిగి అందిస్తాయి. కానీ మానవుడు స్వార్థపరుడు. ప్రకృతిని నిర్దేశించడం గొప్ప అనుకుని సర్వనాశనం చేసుకునే మూర్ఖుడు. విశ్వంలోని జీవులు ఆహారం కోసమే చంపుతాయి. కానీ భయంకరమైన మారణాయుధాలు తయారు చేసుకుని తమని తాము నాశనం చేసుకునే నీచులు మానవులు. పైగా వీళ్ళకి ఉన్న రోగం ఎదుటివాడిపై అధికారం చెలాయించడం." 

ఏది ఏమైనా  ఒక 'స్థాయి'గల పాఠకులు మాత్రమే చదివి అర్థం చేసుకోగల కథలు ఇవి. అయితే దానికి కారణం సబ్జెక్టే కానీ రచయిత ముమ్మాటికీ కాదు.